Pivalialigiyit Havakviit

NTIkut kaipkaiyut Inuit ukautainik Kanatami Nanuit Katimayuni

(January 19mi, 2009) Ilaukatauyut Nunavut Tunngavik Timinga tunihimayut tuhaktakhainik Kanatami Nanuit Katimayuni: ihumagitialugit nakuutiagutikhait Inuit Kauyimayatukangit (IQ) munagigaagami ihumagiyainik nanuit.

Raymond Ningeocheak, Angayukaap Tuklia Kinauyaligiyit ovalo Gabriel Nirlungayuk, Atanguyak Umayuligiyit, ilaukatauyut Inuit ilaukatauyunik NTIkunit katimakatigihimayait kablunaat kauyimayatukangit, hilakyualigiyit ovalo kavamatkut havaktiit, ilauyut Kanatami Ministaa Jim Prentice, atauhimik ublumik katimahimanmata Winnipegmi.

“Ilaukatauhimayugut katimayunut ikayukatigiigumapluta ovalo aatjikutainik tikitumayainik pinahualugit naamagutikhait nanuit,” ukaktuk Mr. Ningeocheak. “Akigaktukhugit Inuit ihumagiyainik, Inuit naalainaktut kablunaat kauyimayatukangit ovalo angikhimayut amigaitunik nalvaakhimayainik. Kihimi, nalungitugut nanuit ihivgiugutait nutaanguyut ovalo keelinakakhutik.”

Inuit ukautait tunihimayut Ministamut aatjikutainik ublumi tuhakhimayait ihivgiuktit ovalo ihuinaakhimayait amigaitjtait umayut, nalvaakhutik kinguani Inuit ikayugutikhait titigakhimayut Inuit Kauyimayatukangit (IQ) ihuakhihimayut.

Ublumi, Inuit ukpigiyut nanuit amigaitjutait naamaktut, nani kablunaat kauyimayatukangit ukakhimayut amigaitjutait kataliktut. Katimatitlugit, Katimayigalaat Kanugitut Tamaliktut Umayut Kanatami (COSEWIC) angikhimayut Inuit ovalo ukakhimayut Kanatami nanuit tamalingitut ovaluniit ayokhalaitut. Pihimayait naunaiyautait angililiktut 17%mik kitkanit hivulimi ovalo ublumi nunaini ihivgiukhimayut.

Inuit ovalo katimakatauyut akhut angikhimayut atauhimik ihumagiyainik: Nunakyuat unaligutainik angiyut ihumaalugiyait Ukiuktaktumi umayuit, ilauyut nanuit. Inuit angayukaat piyumayt pitkulugit kataktingilugit nanuit kotait.

“Umayukhiugaagat mahaktilaitait hikut; Ukiuktaktumi unaligutait pipkaiyut kaasiliit kungmuutjutainik mahaktilikpaktut hikunik,” ukaktuk Mr. Nirlungayuk. “Kanatamiut nalungitut kafinik nanuit kataktikpata, pilaitut munagilugit nanuit tamaitjutait nunainik. Kihimi, mikhitigaagat nanukhiugutikhait, akhut ikpinagilaaktait Inuit inuuviviniit.”

Amigaitut ilaukatauyut ukakhimayut Ministamut akhut havaklugit nutkagutikhainik kaasiliit kungmuutjutikhainik. Ovalo, Inuit pitkuhimayut Kanatami Kavamatkut ihumagilugit hapkoa:

  • Aivaklugit Kanatami-Akukitumi Munagikatigiigutikhait angigutaanut Inuit ilaukataulutik, pipkaiyaangani umayukhiukatigiigutikhait nanuit;
  • Munagilugit nanuit atuklugit naunaiyautait, atungilugit munagiyiit atuktainik;
  • Ililugit tikitumayainik maliktut naunaiyautait aalangukataktut;
  • Ilauyut Inuit tamamik ihumagiyait nanuit munagitjutikhainik, ilauyut ihivgiugutait ovalo
  • Akhut angililugit nanuit ihivgiugutait kinauyakhait Kavamatkut Nunavumi (GN).

Inuit angayukaat ukautifaakhimayait Minista, ataani Nunavut Nunataagutit Angigutaanut, Kavamatkut Kanatami ukakatigiyakhait Inuit ihumaligumik hiliniaktut ikpinagiyainik Inuit inminiigutikhait umayukhiugutainik ovalo niuviktilaagutainik nanuit.

Tuhafaagumaguvit takulugit:

Franco Buscemi
Atanguyat Tuklia Tuhaktituiyit
Nunavut Tunngavik Timinga
Foninga: (867) 975-4939
Foninga Akiituk: 1-888-646-0006

NR 09-01 POL INUIN Polar Bear Roundtable.doc