Hivumurinirmut Kantrakmik
Aivagutit – Aivaliffaaknik
Thomas Berger Aturhugu
NTI, GN-kut Gavamatkungillu Kanataup
kamagiyaqaqtut nutannguqtirnianik allannguqtiglugu
Nunavut Nunatarutip Angi -
rutata kantranganik. Aivagutit nutqaqhimayut
2004-mi angiqhimaittumik. May
2005-mi, pingahut angiqtut nutqautiktik
angmarniaqhugu, allamik aivaqtiqarlutik,
pitquhik angiqtuqarungnaigangat. June
2005-mi, British Columbia-miutaugaluaq
Apirhuiyiqyuatkunit Thomas Berger
tikkuaqtauvaktuq.
Bergerp havititaa unipkaliugani Aaga -
simi 2005. Takuhiukhugu gavamatuqatkut
tautugumannginiat tungaanut Nunata -
rutip pinahuarlugillu piliriakhait Quin.
Atuliquiyugaluaq manikhaqautitqupluni
Timiuyunut Inungnik Kivgaqtuiyunik,
tapkualluat ihumagiplugit Nunalingni
Anngunahuaqtit Timingit katimayiuyullu
katimayuinirmit akiliuhiangit Umayu -
liriyitkunut. Berger nalaumayumik titigaqtait
qanuriliugutigiumannginiat gavamatuqatkut
mighaagut aivagutiqarniup
Nakatakmik 38 uqarhunilu pingahut
ilauyut qiniquplugit allanik anngiqtitautinik
ihuarhaitjuitkhanik.
Ikayugahuarhugu Bergerp ilaunia
takuhiugumaplutiglu havaqatigigumayut,
NTI-aip katimaqatigivagait gavamangit
Nunavut Kanatauplu hivumuquplugik
atuliquyauyunik Hivullirmi Unipkaliu -
gamiittunik. Talvanga januali 2006-mi
Nunavut Hivumurinirmut katimayigalaat
unipkaliugangani qanuriliugutikhani
ihuaqtumik manikhaqautihimayut tapkuninga
Inungnik Kivgaqtuiyunik
Timiuyunik, nutaaniglu aivaguktikhanik
atuqpaktakhanik nanihiquplugit, nakuuhiyumigahuarlugulu
aulaniat katimayigalaat.
Kihimi, unipkaliugak atayuqaqtuq
gavamatuqatkunit angiqtauyagialiguuq
gavamatkut iluaannit – Treasury Boardkunit.
Bergerp tuningmigaa Kinguliq Unipka -
liugani Hivumurinirmik Nunavut Nunatarutip
Angirutaanik March 2006-mi. Kinguliq
unipkaliugaa turangayuq Nakataqmut 23
– Inuit havaaningniat gavamauyuni.
Berger uqaqtuq kilamik manikhaqautiquipluni
siksinut hadja aulayunut iliharvinut
ayuiqhaviuyunullu havaktunut,
piqaliklunilu manikhalingmik Nunavu -
limaami nukakhiit angayukhiillu mal-
gungnik uqauhiqaqtunik ilinniarvikhanik.
Gavamatkut kanatami ilihimaplutik
piumaplutiglu angiqatigiikhimayait Inuit
Nunavunmiut nauyangani atjiqanngittuq
allangayuglu nunakhak Nunavut inugiatqiyauyuni
Inuit uqauhiuluaqtumilu
Inuktitut. Atiliuqhimayut Nunatarunmik
kantrakmiglu havaqatigiktukhat kihimi
Gavamangat Kanataup akiliqtuiyukhauyuq
Bergerp ihumaliuqtiagutainnik ihuaqtuniglu
atuliquiyanginik.
NTI atuliquiyuq Kanataup Gavamat -
kunginik Bergerp uqauhiinnik uqariyautillu
Nunatarut atiliuqtauniani. NTI-aip
angiqtauquyaa Katimayigalaat unipkaliugangat
Janualiutillugu 2006.
NTI havaqatigihimaarniaqtait gavamat -
uqatkut aviktuhimayunilu gavamauyut
naunainnaqtumik Nunataqhimayut piumayait
ihumagiyauquplugit hivumuriniani
Nunatarutip.
Inmiguqtut Ihivriuriniat
Nunatarunmik – 1998-mit
2005-mut
Ihivriutauyariaqarnia inmiguktunit Nunatarutip
hivumuriyaunia talimat ukiut
tikitkaingata tunngayuq Nakatarmit
37.3.3(b)-mit. Hivullirmik ihivriuqtauyuq
Avery Cooperkunit ukiunut 1993-1998-
mut.
NTI uktukpakkaluaqtillugu tuglirmik
ihivriutauquplugu 2003-mi angiqtatigiiyuinniat
Hivumurinirmut Katimayigalaat
kinnguvautiuq malgukni ukiunik. Parn -
aiyaliqtugut ihivriuqtaunikhaanik Januali
2005-mi angiqatigikhutik ihivriuri -
niarhutik tamainnik pilirikhanik Nuna -
tarunmi – quyaginaunngittuq –
hivituy umiglu ihivriuqlugu Nakataq 23.
Hivumurinirmut Katimayigalaat piyait
tapkuat PricewaterhouseCoopers-kut ihivriur
iyangini Saptampa 2005-mi. Gava -
matuqatkut akiliqtuiyukhautit imaa tukilik
Nunaqaqqaqtuliriyitkut manikhaqautiukhautit
ihivriuritjutikhamik. Manngit
kantrallu Nunaqaqqaqtuliriyitkunit kinnguvautiuq
tatqiqhiutikkut piiqtauplunilu
ihivriuriniq Nakatarmik 23-mik.
Ihivriurilihaaqtut Aktupa 2005-mi.
PricewaterhouseCoopers-kut hannguvaktut
Nunavunmi katimaqatigiplugit tamaita
ilauyut hivumuriniani Nunatarutip,
tapkuallu Inuit Inuinnaunngittut inuit.
Iniqtauhimayuq 1998-2005-mut ihivriurut
Nunatarunmik niriuriyauyuq qitiqqutpat
2006. Ihivriuriniaqhimayut nakatarmik
23-mik talvunga.
Qanurlikak inniaqqat, NTIaip naammagiquyait
atuliquyauyut ihivriurunmit
Nunatarunmik kantrakmiglu.
Inungnut Aktumayunit
Angirutit Ikayuutikhallu
NTI-kut Hivumuriliriyit Aviktuhim -
ayunilu Inuit Katujiqatingit havaqatigiiktut
naunainnaqtumik Gavamangat Kanataup
ilittarimayakhaa nakatarmik 8-mik 9miglu
IIBA-tigut. Nunatarut atiliuqtaunmat,
Hivumuriniq aivarutiqarniglu Nakatarmik
8-mik 9miglu kayumiitpaktuq. NTI
allanik qiniqtukhauliqtuq ayaugutikhanik
Kanataup gavamanganik IIBA-tigut piliriakhamingnut.
Hapummivitigut nunat
IIBA-mik Aivagutit
Pingahuni ukiuni aivakpakhutik Hapum -
mivikhatigut Nunanik IIBA-mik Inuit
kakliyumiyut atiliurnirmik Angutihamik
hadjakaffuk. NTI-aip iqihulitjutigiyaat
Nunaqaqqaqtut kayumiitpiaqpalaaq angi -
gahuaqniat nanihiniallu maningnik.
Kuukkat Ilittarimayauyut
IIBA-haannik Aivagutit
Hitamauyut Ilittarimayauyut Kuukkat
Nunavunmi. NTI aviktuhikmayunilu
Inuit Katujiqatingit IIBA-hanik aivaqatigiligait
Nunaqaqqaqtuliriyitkut Pulagak -
tarviliriyitkullu Kanatami ukununga
kuukkanut. Una IIBA mikiniagaluaqtillugu
NTI Inuillu katujiqatingit ilihimayumayut
ikayuutikhat aulaniaqtut
nunalingmiunut.
Ingilgarnitalgit Nunait
IIBA-haannik Aivagutit
Ukiuni amihuni ayauqpakkakhutik,
Pulagaqtarviliriyitkut Kanatami angiqtautainnaqtut
aivaqatigiquplugit Inuit
Ingilgarnitalgit Nunait IIBA-haannik. 14-
nguyut Ingilgarnitalgit Nunait Nuna -
vunmi. NTI Inuillu Katujiqatingit niriuktut
iniqtaunianik haffuma kinguvaktup.
NTI-kut Aviktuhimayuni
Inuit Katujiqatigit
Piliriakgiyait 2006-ngutillugu
Kaffiuyunarhiut NTI-kut Aviktuhimayuni
Inuit Katujiqatigit piliriakgiyaitikayuutauniaqtut
Kanataup Gavamatkungit
kangiqhiayangini ilittarimalugillu IIBAtigut
piliriakhatik. Ukuanguyut:
• Nunavut Atanguyait Havaktut Kati -
mayigalaat katimatillugit March 2006-
mi, Nunaqaqqaqtuliriyitkut Mini staup
Tuglia Michael Roy angiqtuq:
1) IIBA-tigut uqariyauyut ilitturimatjutauyukhat
akigaktuihimaittumik.
2) Uqariyarniq tiliuginirmik inmigu -
uktukhamik qauyihaiyukhamik pivaaliutikhanik
maniliunirmut ilitquhinut
inungnullu aktumayaqtuniglu hakya -
iktaqtunik Nakatarmit 8 9-nilu piuminaktukhauyuq
tamainnut timiuyunut.
• April 2006-mi, NTI katimaqatigivagaat
Nunaqaqqaqtut Ministangat Jim
Prentice tuhaqtitugu taffuminga uqariiyaunmik.
• Inmiguuktut qauyihaiyut Pricewater -
house Cooper-kut nalaumayumik
unipkaktaat kayumiittut, nakuungittuq
ihuanngitturlu hivumuriniq IIBAhamik
Nakatarmut 9-mut.
• NTI ikhivautauniaqtuq ayurnaqtulirigumik
IIBA-ligiuni June-mi
Nunataq himayut Piqatigiiktut katimakpata.
• NTI Aviktuhimayuni Inuit Katuji -
qatigillu utaqqinguqtut Gavama tu -
qatkunik hivumurinianik Nakatat 8
9-lu IIBA-tigut. Auyauqhimaqniaqtavut
atuqtauliriagini Nakatak 8 9-lu.
Munarhiniq
Hivumuriliriyit titigaqtut munarhitjutikhamik
tunngayumik titiqqanut NTIaip
allallu timiuyut titigarhimayainnut.
Ayaugutikhak NTI-kunik Inuit Katuji -
qatinginullu uktutikhak qauyihautikhak
aulanirmingnik. NTI-kunik Inuit Katuji -
qatinginullu qanuriliuqaqtinagu parnaikhimannaqtumik
qauhiyarianganginilu
ihuarniit Nunatarutitigut tikkuaqtauhimayut
kamagiyauyullu hivumurinirmi.
Inuit Katujiqatingita Angiyuqqangit
NTI-aiplu Hivulliuqtiit ilihimayut imaittumik
ayaugutikhailliuqtut uqauhiinnakkut
angiqtut ikayuqturniarhugu.
Hivumuriyitkut katimapkainiarhimayut
Aviktuhimayuni Inuit Katujiqatigingita
Tikkuaqtauhimayut Inuit Timinginik
nunaliriyitkut atanguyainiglu apquhiuqatauyukhanik
hivunikhamut. Hamna
tuniyauniaquq NTI-kut Katimayiinnut